علیرضا دلشاد
کتاب سال سوم، دارای تفاوتهایی محسوس با سال دوم و پیش دانشگاهی میباشد. از ویژگیهای خاص این کتاب، دارا بودن حجم فشرده و سنگینی از مباحث در کنار آیات و روایت متعدد میباشد که مستلزم تکرار زیاد متن کتاب برای بالابردن بازده در یادگیری میباشد. برای آنکه به نتیجهای مطلوب در این راستا دست پیدا کنیم، هر درس و نکات مخصوص آنرا بررسی مینماییم تا انشاءا... درصد خطای ما در این کتاب در آزمون سراسری، به صفر برسد.
مبحث اصلی موردنظر در کتاب دین و زندگی3، بررسی اصل هدایت است که در این راستا با فلسفه نبوت، امامت و ضرورت وجود حکومت اسلامی در عصر غیبت کبری میپردازیم.
بخش دوم به بررسی مباحث اخلاقی و احکام نظام خانواده خواهد پرداخت که فراگیری آن مطالب با دقت شما عزیزان، بسیار سهل خواهد بود. توجه داشته باشید که در این میان، اندیشه و تحقیقهای هر درس به خصوص آن دسته سؤالاتی که به بررسی آیات میپردازند، بسیار مهم و قابل توجه خواهند بود. در اینجا از درس یکم به بررسی ضرورت اصل هدایت خواهیم پرداخت و در درس شانزدهم با بررسی نقشهای زن و شوهر در خانواده، مطالبمان را به پایان میرسانیم:
درس یکم:
این درس، ضرورت پاسخگویی به نیازهای اساسی خاص انسانها را بیان مینماید. متن درس، بسیار مهم است به خصوص که دارای 6 تیتر و موضوع است که جملات ذیل هر تیتر و ارتباط با آن موضوع، بسیار مهم است و باید با تفکیک آنها، تسلط لازم را بهدست آورید. صفحه پایانی درس، منطقه ای مناسب برای طرح تست است. ویژگی پاسخها، جدول اطلاعات و داشته های مورد نیاز برای رسیدن به پاسخ نیازهای اساسی که با دسته بندی به راحتی میتوان بر نکات آنها مسلط شد. حتماً در این مباحث، به سؤالات معکوس که طرح میگردد، توجه شود یعنی با دادن جمله ای یا مثالی، موضوع یا ویژگی خاص را بخواهند.
درس دوم:
پس از اینکه در درس نخست به این نتیجه رسیدیم که انسان خود به تنهایی نمیتواند پاسخگوی نیازهایش باشد، در این درس، به بحث نبوت وارد میشویم. دقت نمایید ابتدا متن درس مطالعه گردد و سپس به بررسی آیات آن بپردازید. به تعاریف هدایت عامه و هدایت خاص و آیات مرتبط با آنها و هدایت ویژه انسان و آیات مرتبط با این مفاهیم، دقت نمایید. روایت امام کاظم(ع) به صورت تفکیک شده و همچنین نکات موجود در پاراگراف مربوط به نفش عقل در هدایت الهی، اهمیت بالایی دارد.
درس سوم:
توصیه میکنم که این درس را به دو درس نامه منفک تقسیم نمایید و سپس به مطالعه آن بپردازید. قسمت اول، از ابتدای درس تا انتهای ویژگیهای پیامبران و قسمت دوم، ختم نبوت تا انتهای آن. در بخش نخست، با همان سبک کروشه بندی مطالب و جزءبه جزء کردن آنها، تسلط خود را بالا ببرید، مخصوصاً در مبحث دین واحد، به صورت دقیق آیات و ارتباط آنها با متن درس را بررسی کنید. در قسمت علل تجدید نبوتها، به ارتباط متن و احتمالاً آیه و روایت با تیتر موردنظر دقت فرمایید و در مبحث عصمت انبیاء، نکات آن به خصوص روابط علی- معلولی موجود مانند ضرورت عصمت در حوزه رسالت و ادله آن را با دقتی خاص موردنظر قراردهید. در قسمت دوم، با همان سبک جزءبه جزء کردن مطالب، تا علت چهارم ختم نبوت یعنی پیشبینی راههای پاسخگویی به نیازهای زمانه پیش میرویم که در اینجا باید توجه ویژه را مبذول فرمایید.
درس چهارم:
موضوع درس، پیرامون اعجاز قرآن و جنبه های آن است. در ابتدا، تحدی و آیه مرتبط با آن، قسمت آغازین کارها را تشکیل میدهند. در ادامه جنبه های اعجاز قرآن باید با دقت ویژهای بررسی شوند. نخست متن زیر هر سرفصل را تقسیم نمایید و با تکرار کافی، این تسلط را در خود ایجاد کنید تا با دیدن هر جمله، بتوانید موضوع آن را تشخیص دهید. سپس در قسمتهایی که آیه ای مرتبط با موضوع درس وجود دارد، باید بتوانید بر مفهوم کلی آن نیز تسلط پیدا نمایید و موضوع آن را تشخیص دهید.
درس پنجم:
از لحاظ اهمیت، موقعیت ویژهای را به خود اختصاص میدهد. موضوع درس، پیرامون مسؤولیتهای چهارگانه پیامبر(ص) است. ابتدا سه قلمرو اول تا ولایت معنوی را به طور کامل با دسته بندی مطالب بررسی نمایید، به ویژه مبحث ولایت ظاهری که خود از سه منظر، قابل بررسی و اثبات است. توجه نمایید نکات این قسمت را باید با دقتی بالا و بسیار دقیق و ریز مطالعه نمایید. پس از این، به بررسی آیات ابتدای درس بپردازید. سپس در پایان، به مطالعه ولایت معنوی بپردازید. برای این قسمت توصیه میکنم حتماً به صورت خلاصه برداری، مباحث را تقسیم نمایید؛ نخست بررسی ولایت الهی به صورت عام یعنی برای تمام موجودات و خاص برای انسانهای مؤمن و مخلص و ولایت خاص و ویژه الهی برای پیامبر اسلام(ص). سپس به بررسی نتیجه این ولایت ویژه میپردازیم که پیغمبر(ص) به مقام ولایت معنوی میرسد و این مقام را بررسی مینماییم به صورت تعریف و تقسیم آن به صورت عام برای تمام موجودات و خاص برای انسانهای مؤمن و مخلص است.
درس ششم:
برخلاف حجم بالای آن، از دروسی است که مطالعه و بررسی اش، بسیار آسانتر از دیگر مباحث میباشد. نخست آیات ابتدایی درس را بررسی نمایید، آن هم با تسلطی کامل بر روی متن و ترجمه و مفاهیم آن، سپس هر کدام از آیات و روایات با متنهای پیرامون آنها را به طور دقیق بررسی نمایید به خصوص آندسته از آیات و روایاتی که با علامت ویژه باید متن آنها حفظ گردد و همچنین پیامهای مرتبط با آنها.
درس هفتم:
آیات ابتدایی این درس، اهمیتی در خور توجه دارد. دقت فرمایید که متن و مفهوم این آیات علاوه بر ارتباط با پیام درس که تیتر خلاصه در آیه آخر است، دارای نکاتی خاص پیرامون سنتها و آزمایشهای الهی میباشد. متن درس نیز با دربر داشتن مقدمه و سپس ورود به مشکلات عصر پس از پیامبران به صورت تقسیم بندی جزءبه جزء و همچنین مرتبط با هر تیتر، قابل بررسی و تسلط است.
درس هشتم:
این درس نیز مانند درس هفتم، دارای نکاتی خاص در آیات میباشد که توجه و تمرکز خاص شما عزیزان را طلب میکند. همانگونه که در گذشته نیز گفته شد، در این درس که ما دارای تیترهای متنوعی هستیم، تستهایی به صورت معکوس، بخت بیشتری برای طرح دارند، همچنان که باید به نکات ریز این درس توجه داشته باشید. به ویژه مباحث آگاهی بخشیدن به مردم و تقیه و بخش پایانی درس، دارای نکاتی مهم هستند.
درس نهم:
مقدمهی آغازین این درس، خود برای طرح سؤال بسیار مهم است. هر سؤالی که به صورت سرتیتر مطرح میشود، خط کلی مطالعه مبحث موردنظر را به شما میدهد. علت غیبت، روایات و آیات مرتبط با آن، رهبری امام و تعریف غیبت، زمان ظهور و تعیین آن و روایات مرتبط و همچنین اوصاف یاران امام و روایات مرتبط، با یک دسته بندی دقیق به راحتی قابل تسلط است.
درس دهم:
آیات ابتدایی درس، با محدودیت پیام پیروزی حق در آینده تاریخ، اهمیت ویژه ای را به خود اختصاص دادهاند. لازم به ذکر است متن درس نیز با توجه به وجود نکات ریز برای طرح سؤال، بسیار مهم میباشد. بررسی موعود در هر یک از ادیان، موعود در اسلام، اصل انتظار و پویایی شیعه در طول تاریخ و همچنین نکات بسیار مهم ذیل تیترهای مرتبط با مسؤولیتهای منتظر با روایات متصل به آنها، درسی ویژه برای طرح سؤال را در این قسمت از کتاب پیش روی ما قرار دادهاند.
درس یازدهم:
پس از بررسی ضرورت تداوم مسؤولیتهای امامت در عصر غیبت کبری، به بررسی راه حل قرآنی یعنی فقه در آیه مربوطه و نکات مرتبط با آن میپردازیم، سپس به بررسی دقیق روایات، هم از حیث متن و هم از لحاظ مفاهیم آن اقدام مینماییم، تعریف تقلید، مرجع، ولی فقیه شرایط مرجع راههای شناخت آن، از نکات مهم این درس است. دقت نمایید قسمت «چند نکته ارزشمند» از قسمتهای مهم این درس است که نکات ریزی را در دل خود جای داده است.
درس دوازدهم:
در ادامهی مباحث درس یازدهم، به بررسی چگونگی گزینش ولی فقیه و شرایط شرعی و عرفی او میپردازیم. دقت نمایید تیترهای این درس که در قالب سؤال مطرح میگردد، خط مطالعاتی مناسبی را به شما میدهد. این مباحث را حتماً با تفکیک جزءبه جزء با مرور فراوان مطالعه نمایید. شاید بتوان گفت مهمترین قسمت این درس، نامه امیرالمؤمنین علی(ع) به مالک اشتر میباشد. هر بخش از نامه را با علت مرتبط با آن، به خوبی بررسی نمایید. همچنین مسؤولیتهای مردم نبست به حکومت و دو فرمایش علی(ع) در صفحات 179 و 180 کتاب، برای طرح به صورت جاخالی و پرسش بسیار مهم هستند.
درس سیزدهم:
این درس به بررسی خویشتن شناسی و جایگاه آدمی میپردازد. متن درس را جزءبه جزء نموده و مطالعه نمایید، تا صفحه 196 و 197 که آیات و روایات این دو صفحه، از حیث مفهوم و متن، بسیار حائز اهمیت میباشند. در ادامه درس، دوباره به بررسی آیاتی پیرامون راه پرورش کرامت میرسیم. دقت نمایید صفحه آخر درس و روایات امیرالمؤمنین(ع) و همچنین نکات ذکرشده پیرامون آن، بسیار مهم میباشد.
درس چهاردهم:
نکات آیات را بررسی نموده، سپس به متن درس با تفکیک نکات میپردازیم به خصوص طرح جمله یا آیهای که مرتبط با زمینه های طبیعی تشکیل خانواده میباشد، در اینجا بسیار مطرح است. این سه درس آخر کتاب سوم، با اندکی دقت میتواند شما را در مواجهه با تستهای مرتبط با آرامش ویژه روبه رو نماید.
درس پانزدهم:
همانند درس چهاردهم، با تقسیمبندی درس به صورت جزءب هجزء و جمله به جمله و تأکید بر روایات، مطالعهای آسان را درپی خواهد داشت.
درس شانزدهم:
پس از بررسی آیه، به بررسی شرایط ازدواج بپردازید و دقت نمایید بررسی نقشهای هر کدام از زن و مرد، بسیار مهم است. دقت کنید که فضای حاکم بر این سه درس پایانی و متفاوت با دروس گذشته سوم، حساسیت و دقت شما را در مطالعه کاهش ندهد به خصوص آنکه این درس پایانی، با توجه به تنوع تیتر در بیان مسؤولیتهای زن و مرد در زندگی و وجود روایات متعدد و مرتبط با هر مسؤولیت اهمیتی خاص را به خود اختصاص داده است.
در پایان مایلم شما دوست عزیز به یک جمع بندی کلی از کتاب سوم توجه فرمایید:
● این کتاب در متن خود، نکات خواندنی بیشتری نسبت به دو کتاب دوم و پیش دارد بنابراین لازم است که متن دروس را به صورت کروشه و جزءبه جزء تقسیم نمایید تا تسلط لازم را به دست آورید.
● در ذیل آیات چه در ابتدا و چه در متن درس به ویژه آیات در بین دروس، نکاتی در متن وجود دارد که ارتباط آنها با آیات، حائز اهمیت است.
● به تستهای معکوس از متن، روایت و آیه که مرتبط با تیتری خاص میباشند، توجه فرمایید.
● در بین آیات دروس 7 و 8 و 10 متن این آیات شریفه، دارای اهمیتی خاص هستند.
● از متن تفکر در آیات غیرمحذوف دروس و همچنین اندیشه و تحقیقها غفلت نفرمایید.
با امید موفقیتی چشمگیر در آزمون سراسری با توکل بر خداوند مهربان برای شما دوستان عزیز
لطفاً صبر کنيد ...
